Çocuklukta Geçen Alerji ve Astım Yetişkinlikte Geri Döner mi?
Çocuklukta Geçen Alerji ve Astım Yetişkinlikte Geri Döner mi?
Uzm. Dr. Nurhan Sayaca · Alerji & Klinik İmmünoloji, İç Hastalıkları · Bursa
Çocukken astımınız ya da alerjik nezleniz vardı. Ergenlikte belirtiler azaldı ve bir daha geri gelmeyeceğini düşündünüz. Yıllar sonra aynı hapşırık atakları, burun tıkanıklığı ya da nefes darlığı yeniden başladıysa bu durumla karşılaşan tek kişi siz değilsiniz. “Alerjim çocuklukta kaldı” düşüncesi, alerji polikliniğinde en sık karşılaştığımız yanılgılardan biridir.
Çocukluktaki Alerji Gerçekten Geçer mi?
Alerjik hastalıkların temelinde çoğunlukla genetik bir yatkınlık bulunur. Tıpta bu duruma atopi denir. Atopik yapıdaki kişilerde bağışıklık sistemi, çoğu insan için zararsız olan polen, ev tozu akarı veya hayvan tüyü gibi maddelere aşırı tepki verir. Bu yatkınlık çevresel etkenlerle birleştiğinde alerjik rinit ve alerjik astım gibi tablolar ortaya çıkar.
Çocukluk ve ergenlik döneminde bağışıklık sistemi olgunlaşır, hava yolları büyür ve belirtiler belirgin şekilde azalabilir. Hastalığın uzun yıllar sessiz seyrettiği bu döneme remisyon denir. Bazı kişilerde remisyon kalıcı olur. Bir kısmında ise yatkınlık varlığını sürdürür.
Yetişkinlikte Alerjiyi Yeniden Uyandıran Etkenler
Uykudaki bağışıklık hafızası yetişkinlikte bazı etkenlerle yeniden tetiklenebilir:
Bu etkenler bağışıklık sistemini yeniden harekete geçirdiğinde alerjik iltihap tekrar alevlenir ve çocukluktan tanıdık belirtiler geri döner.
Hangi Belirtilere Dikkat Etmelisiniz?
- 1Burun belirtileri: Mevsimsel ya da yıl boyu süren hapşırık, burun akıntısı ve tıkanıklık.
- 2Göz belirtileri: Gözlerde kaşıntı ve sulanma.
- 3Gece öksürüğü: Özellikle gece veya sabaha karşı artan alerjik öksürük.
- 4Solunum belirtileri: Göğüste sıkışma hissi, hırıltılı solunum, efor sırasında nefes darlığı.
- 5Uzayan soğuk algınlıkları: Soğuk algınlıklarının her zamankinden uzun sürmesi.
Her nefes darlığı eski astımın dönüşü değildir. Yetişkin yaşta ortaya çıkan şikayetler her zaman çocukluk alerjisinin geri dönüşü anlamına gelmez. Yetişkinlikte ilk kez başlayan astım, iş yeri maruziyetine bağlı mesleki astım, alerjik olmayan rinit, reflü ve uzun süre sigara içenlerde KOAH benzer belirtilere yol açabilir. Bu tabloların tedavisi birbirinden farklı olduğu için doğru ayrımın uzman tarafından yapılması önemlidir.
Tanı Nasıl Konur?
Çocuklukta yapılan testler bugünkü durumunuzu yansıtmayabilir. Yıllar içinde alerjen profili değişebilir, yeni duyarlılıklar gelişebilir. Bu nedenle değerlendirme güncel testlerle yapılır:
Tedavide Neler Yapılabilir?
Tedavi kişiye göre planlanır. Tetikleyici alerjenlerden korunma, burun spreyleri ve gerektiğinde inhaler ilaçlar belirtileri kontrol altına almanın temelini oluşturur. Uygun hastalarda alerji aşısı (immünoterapi), bağışıklık sisteminin alerjene verdiği yanıtı uzun vadede değiştirmeyi hedefleyen bir seçenektir.
Ne Zaman Uzmana Başvurmalısınız?
Belirtiler birkaç haftadan uzun sürüyorsa, sizi geceleri uykudan uyandırıyorsa, günlük aktivitelerinizi kısıtlıyorsa veya reçetesiz ilaçlarla geçmiyorsa beklemek doğru değildir. Zamana bırakmak yerine bir alerji ve immünoloji uzmanına başvurarak bağışıklık yanıtınızı güncel testlerle değerlendirtmeniz gerekir. Randevu ve bilgi için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Polikliniğimde en sık karşılaştığım yanılgılardan biri “alerjim çocuklukta kaldı, bitti” düşüncesidir. Çocuklukta bağışıklık sistemi olgunlaştıkça belirtiler baskılanabilir ve hastalık uzun yıllar sessiz kalabilir. Ancak bu, alerjinin iyileştiği anlamına gelmez.
Yetişkin yaşta çocukluk alerjileriniz yeniden nüksettiyse zamana bırakmayın. Bağışıklık yanıtınızı güncel testlerle değerlendirmek, size uygun tedaviyi planlamanın ilk adımıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Alerjiniz Geri Döndüyse Zamana Bırakmayın
Çocuklukta sessizleşen bir alerjinin yetişkinlikte yeniden ortaya çıkması beklenmedik bir durum değildir. Doğru tanı ve kişiye özel bir tedavi planıyla belirtiler kontrol altına alınabilir ve günlük yaşam kalitesi korunabilir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bireysel tanı ve tedavi planı için mutlaka bir alerji uzmanına başvurulması gerekir.
