Skip to main content
Alerji & Klinik İmmünoloji

Egzama Alerjik Bir Hastalık mıdır?

Uzm. Dr. Nurhan Sayaca · Alerji & Klinik İmmünoloji, İç Hastalıkları · Bursa

Egzama denildiğinde çoğu kişinin aklına ciltte kızarıklık, kuruluk ve kaşıntı gelir. Bu nedenle egzama çoğu zaman yalnızca bir cilt sorunu olarak görülür. Oysa egzamanın en sık türü olan atopik dermatit, alerjik hastalıklarla yakından ilişkilidir. Peki egzama alerjik bir hastalık mıdır? Bu sorunun cevabı egzamanın türüne ve kişiye göre değişir.

Uzm. Dr. Nurhan Sayaca anlatıyor

Egzama Tek Bir Hastalık mıdır?

Egzama; ciltte kızarıklık, kuruluk, kaşıntı ve zaman zaman sulanma ile seyreden iltihabi cilt hastalıklarının genel adıdır. Bu başlık altında farklı tablolar bulunur:

Atopik Dermatit
En sık görülen türdür. Genellikle çocuklukta başlar ve alerjik yatkınlıkla ilişkilidir.
Kontakt Dermatit
Cildin temas ettiği bir maddeye verdiği tepkidir. Tahriş edici ya da alerjik nitelikte olabilir.
İlgili: Cilt Alerjisi
Diğer Türler
Seboreik dermatit, el egzaması ve dishidrotik egzama gibi tabloların alerjiyle ilişkisi daha sınırlıdır.
Bu nedenle her egzamayı alerjik olarak değerlendirmek doğru değildir.

Atopik Dermatit ve Alerji Arasındaki Bağ

Atopik dermatitte iki temel sorun birlikte bulunur: cildin koruyucu bariyerinin zayıf olması ve bağışıklık sisteminin alerjik yönde aşırı tepki vermesi. Bariyeri zayıf olan cilt, dışarıdan gelen alerjenlere ve mikroplara daha açıktır. Bu da bağışıklık sisteminin bu maddelere karşı duyarlılık geliştirmesini kolaylaştırır.

Bu yüzden atopik dermatiti olan kişilerde saman nezlesi (alerjik rinit), astım ve gıda alerjileri daha sık görülebilir. Bu hastalıkların çocukluk boyunca sırayla ortaya çıkmasına “atopik yürüyüş” denir.

Atopik Yürüyüş

1
Atopik Dermatit
Süreç çoğunlukla süt çocukluğunda ciltte egzama ile başlar.
2
Gıda Alerjisi
Egzaması olan küçük çocuklarda gıda alerjileri daha sık görülebilir.
3
Alerjik Rinit
İlerleyen yıllarda hapşırık, burun akıntısı ve tıkanıklık ortaya çıkabilir.
4
Astım
Bazı çocuklarda tabloya hırıltı ve nefes darlığı eklenebilir.
Atopik yürüyüş her çocukta görülmez. Ancak egzaması olan bir çocukta diğer alerjik belirtilerin de takip edilmesi önemlidir.

Atopik Dermatiti Alevlendiren Etkenler

  • 1
    Ev tozu akarı: Yatak ve döşemelerde yoğunlaşan akarlar, duyarlı kişilerde egzama ataklarını artırabilir. Bu konuyu ev tozu akarı alerjisi sayfamızda ayrıntılı ele aldık.
  • 2
    Gıdalar: Özellikle küçük çocuklarda bazı gıdalar tabloyu etkileyebilir. Ancak gıdaların rolü çoğu zaman sanıldığından daha sınırlıdır.
  • 3
    Cildi kurutan ve tahriş eden etkenler: Sık ve sıcak duş, sert sabunlar, yünlü giysiler, terleme ve kuru hava.
  • 4
    Stres: Kaşıntıyı ve atak sıklığını artırabilir.

Her pozitif test egzamanın nedeni değildir. Atopik dermatiti olan kişilerde alerji testlerinde birçok maddeye karşı duyarlılık saptanabilir. Ancak testte görülen her duyarlılık, egzamaya o maddenin yol açtığı anlamına gelmez. Yalnızca test sonucuna bakarak gıdaların diyetten çıkarılması, özellikle çocuklarda beslenme yetersizliğine yol açabilir. Daha önce sorunsuz tüketilen bir gıdaya karşı ani alerjik reaksiyon gelişme riskini de artırabilir. Test sonuçları mutlaka hastanın şikayetleriyle birlikte uzman tarafından yorumlanmalıdır.

Tanı ve Alerji Testleri

Cilt Testi
Deri Prick Testi
Ev tozu akarı, polen ve gıdalar gibi alerjenlere karşı duyarlılığı kısa sürede gösterir.
Kan Testi
Spesifik IgE Ölçümü
Ciltte yaygın egzama olduğunda veya antihistaminik ilaçlar bırakılamadığında tercih edilir.
Temas Testi
Yama (Patch) Testi
Kontakt dermatit şüphesinde, cilde temasla gecikmiş olarak gelişen alerjileri araştırır.
Gıda Testi
Besin Yükleme Testi
Gıda alerjisi şüphesinde, uzman gözetiminde ve kontrollü olarak yapılır.

Tedavide Neler Yapılabilir?

Tedavinin temelini düzenli nemlendirme ve cilt bariyerinin korunması oluşturur. Ataklarda iltihabı baskılayan krem ve merhemler kullanılır. Orta ve ağır hastalarda sistemik tedaviler ve biyolojik ilaçlar gündeme gelebilir.

Altta yatan alerjik nedenlerin araştırılması da tedavi planlamasında önemli bir adımdır. Özellikle ev tozu akarı alerjisi saptanan uygun hastalarda alerji aşısı (immünoterapi), uzun vadede şikayetlerin kontrol altına alınmasına katkı sağlayabilir.

Ne Zaman Uzmana Başvurmalısınız?

Egzama yaygınsa, kaşıntı uykunuzu bölüyorsa, düzenli bakıma rağmen sık alevleniyorsa ya da beraberinde hapşırık, nefes darlığı veya gıdalara karşı reaksiyon gibi alerjik belirtiler varsa bir Alerji ve Klinik İmmünoloji Uzmanı tarafından değerlendirilmeniz önemlidir. Bu değerlendirmede alerji testlerine gerek olup olmadığı ve size uygun tedavi seçenekleri belirlenir. Randevu ve bilgi için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Acil durum: Egzama alanlarında hızla yayılan, ağrılı ve içi sıvı dolu kabarcıklar ile birlikte ateş ve halsizlik varsa bu, ciddi bir enfeksiyonun belirtisi olabilir. Vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun.
Uzm. Dr. Nurhan Sayaca
Uzm. Dr. Nurhan Sayaca
Alerji & Klinik İmmünoloji, İç Hastalıkları · Bursa

Egzama denildiğinde çoğu kişinin aklına yalnızca ciltteki kızarıklık ve kaşıntı gelir. Oysa özellikle atopik dermatit, alerjik hastalıklarla yakından ilişkili olabilir. Bu nedenle altta yatan alerjik nedenlerin araştırılması, tedavi planlamasında önemli bir adımdır.

Atopik dermatitiniz varsa alerji testlerine gerek olup olmadığını ve size uygun tedavi seçeneklerini birlikte değerlendirmek, şikayetlerinizi uzun vadede kontrol altına almanın ilk adımıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Hayır, egzama bulaşıcı değildir. Ancak kaşıntıyla tahriş olan cilt, enfeksiyonlara daha açık hale gelebilir.
Birçok çocukta egzama yaşla birlikte belirgin şekilde hafifler. Bir kısmında ise yetişkinlikte de devam edebilir ya da yerini alerjik rinit ve astım gibi diğer alerjik hastalıklara bırakabilir. Çocuklukta sessizleşen alerjilerin yetişkinlikte geri dönüp dönmediğini bu yazımızda anlattık.
Hayır. Test kararı egzamanın şiddetine, yaşa ve eşlik eden alerjik belirtilere göre uzman tarafından verilir.

Egzamaya Yalnızca Cilt Sorunu Olarak Bakmayın

Atopik dermatit, cildin ötesinde bağışıklık sistemiyle ilişkili bir tablodur. Egzamanın türünün doğru belirlenmesi ve gerekiyorsa alerjik tetikleyicilerin araştırılması, kişiye özel ve uzun vadeli bir tedavi planının temelini oluşturur.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bireysel tanı ve tedavi planı için mutlaka bir alerji uzmanına başvurulması gerekir.